Teknopark avantajları, kazanç istisnası ve personel teşvikleri

Teknoloji geliştirme bölgesi, kısa adıyla teknopark, 4691 sayılı Kanun kapsamında kurulan ve içinde faaliyet gösteren şirketlere vergi ile prim tarafında avantaj sağlayan alanlardır. Yazılım şirketleri için en çok tercih edilen yol budur, çünkü başvuru yükü Ar-Ge merkezi statüsüne göre hafiftir.

Bu rehber, avantajların ne olduğunu, hangi tarihe kadar geçerli olduğunu ve uygulamada nelere dikkat edildiğini anlatır.

Sağlanan avantajlar

Kazanç istisnasının tarihi önemlidir. 31 Aralık 2028 tarihi, 2021 yılında yapılan uzatmayla belirlendi. Bu tarihten sonrası için planlama yaparken uzatma varsayımına dayanmamak gerekir.

Ücret teşvikindeki kırk kat sınırı

2025 yılında yapılan bir düzenlemeyle gelir vergisi stopajı teşviki ve damga vergisi istisnası, ücretin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmıyla sınırlandı. Uygulama 1 Ağustos 2025'ten itibaren yapılan ücret ödemelerinde geçerli.

Pratikte bunun anlamı şu: yüksek ücretli kıdemli personelde teşvikin karşılığı artık ücretin tamamı üzerinden değil, bu tavana kadar olan kısım üzerinden hesaplanıyor. Bütçe planlaması yaparken bu sınırı hesaba katmak gerekir.

Ayrıca haftalık kırk beş saatin üzerindeki çalışmalar ve ek çalışma ücretleri teşvik kapsamına girmez.

Destek personeli oranı

Destek personeli, Ar-Ge ve tasarım faaliyetine doğrudan katılmayan ama bu faaliyetin yürütülmesine yardımcı olan personeldir. Destek personeli sayısı toplam Ar-Ge ve tasarım personelinin onda birini aşamaz. Toplam personeli on beşe kadar olan bölge firmalarında bu oran beşte bir olarak uygulanır.

Oran aşıldığında fazla personel teşvikten yararlanamaz. Küçük ekiplerde bu hesabı işe alım öncesinde yapmak gerekir.

Bölge dışında çalışma

Kanun bölge dışında geçirilen sürelerin belirli bir oranını kapsamda sayar. Kanuni oran yüzde yirmidir ve Cumhurbaşkanı bu oranı yüzde yüze kadar artırmaya yetkilidir.

2026 yılı için bilişim personelinde oran yüzde 100, diğer personelde yüzde 75 olarak uygulanıyor. Düzenleme 31 Aralık 2026'ya kadar geçerli. Oran her yıl yeniden belirlendiği için uzaktan çalışma düzenini buna göre planlamak ve yıl başlarında kontrol etmek gerekir.

Bunun dışında proje kapsamında zorunlu olarak bölge dışında yürütülen faaliyetler ile lisansüstü eğitim süreleri ayrı bir rejime tabidir.

Girişim sermayesi fonu yükümlülüğü

İstisna kazancı belirli bir tutarı aşan firmalar, bu kazancın bir bölümünü geçici bir hesaba aktarmak ve yıl sonuna kadar girişim sermayesi yatırım fonu paylarına, girişim sermayesi yatırım ortaklığına ya da kuluçka merkezindeki girişimcilere sermaye olarak koymakla yükümlüdür.

Eşik tutar 2026 yılı başından itibaren yükseltildi. Yükümlülük yerine getirilmezse istisna kazancın bir kısmı istisnadan yararlanamaz. Bu, yıl sonunda fark edilen ve düzeltilemeyen bir kalem olduğu için kâr tahminine göre yıl içinde takip edilmesi gerekir.

Diğer imkânlar

Kuluçka firmalarına indirimli kira. Kuluçka merkezlerinde yer alan firmalara sınırlı bir süre boyunca indirimli kira uygulanır. Kamu destekli Ar-Ge projesi bulunan firmalarda indirim daha yüksektir.

Nitelikli personel istihdam desteği. Belirlenen programlardan mezun olan personelin istihdamında, toplam personelin belirli bir oranını aşmamak üzere ücret desteği sağlanır.

Sermaye desteği indirimi. Bölgedeki projelere sermaye desteği sağlayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, belirli sınırlar içinde indirim uygulayabilir. Yatırımın asgari bir süre bölgede kalması şarttır.

Öğretim üyelerinin şirket kurabilmesi. Akademisyenlerin bölgede şirket kurmasına ve ortak olmasına ilişkin özel düzenlemeler bulunur.

Teknopark mı, Ar-Ge merkezi mi

İkisi farklı kanunlara dayanır ve farklı mantıkla çalışır.

Küçük ekiple yazılım geliştiren şirketler için teknopark genellikle daha hızlı bir yoldur. Üretim hattıyla iç içe Ar-Ge yürüten şirketlerde Ar-Ge merkezi daha uygun olabilir.

Başvuru ve uygulama

Başvuru, faaliyet göstermek istediğiniz bölgenin yönetici şirketine yapılır. Proje tanımı, ekip yapısı ve iş planı değerlendirilir. Kabul edilirse bölgede bir birim açılır ve kira sözleşmesi imzalanır.

Asıl iş bundan sonra başlar. Uygulamada şu düzenin kurulması gerekir:

• Proje tanımlarının başlangıçta, çıktı ve süre bilgisiyle kayda alınması
• Personelin proje bazlı zaman çizelgesinin tutulması
• Bölge içi ve bölge dışı çalışma sürelerinin ayrı izlenmesi
• İstisna kazancın ve istisna dışı kazancın muhasebede ayrıştırılması
• Destek personeli oranının takibi
• Girişim sermayesi fonu yükümlülüğünün yıl içinde izlenmesi

Bu düzen kurulmadığında sorun genellikle denetim aşamasında ortaya çıkar ve geriye dönük düzeltmesi zordur.

Kaynak ve güncellik

Bu rehber 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği esas alınarak hazırlandı. Ücret teşvikindeki kırk kat sınırı 7555 sayılı Kanunla getirilmiştir. Son gözden geçirme: 23 Eylül 2026. Oran ve eşikler Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştiği için yıl başlarında kontrol edin.

Sonraki adım

Teknopark ile Ar-Ge merkezi arasında karar vermeye çalışıyorsanız, ekip yapınız ve proje portföyünüz üzerinden iki senaryoyu birlikte çıkaralım. Bu ilk değerlendirme ücretsizdir.